Ruimte maken voor emoties

Ik ben een groot voorstander van het doorvoelen van emoties, hoe moeilijk dat soms ook kan zijn. Pas nadat je de emoties helemaal gevoeld hebt, kun je ze loslaten en verder groeien vanuit een nieuwe diepte, kracht en inzicht in jezelf.

Het helen van moeilijke emoties en ervaringen is een balans tussen aan de ene kant ruimte maken voor de emoties en aan de andere kant er niet in te blijven hangen en je te richten op wat je hier en nu kunt doen om richting te geven aan je leven.

Om deze balans te vinden raad ik altijd aan om te werken met de emoties die er nu in dit moment zijn. Je hoeft niet te gaan zoeken naar de emoties, maar je kunt werken met dat wat je nu voelt en met dat wat opkomt in het moment.

Sommige situaties zullen je doen denken aan een eerdere situatie in je leven. Soms reageer je daardoor bijvoorbeeld heel heftig op wat iemand anders zegt of doet. Dat komt omdat je bewust of onbewust herinnerd wordt aan een situatie uit het verleden waar je nog steeds boos, verdrietig of angstig om bent. De heftigheid van jouw reactie heeft dan vaak meer te maken met het verleden dan met het heden en het is goed om je daarvan bewust te zijn.

Wanneer zoiets gebeurt kun je ineens toegang krijgen tot emoties die je nog niet eerder of nog niet eerder op die manier hebt gevoeld. Dat is oke en het geeft aan dat nu het perfecte moment is gekomen om met die betreffende emoties te werken.

Op andere momenten zul je je misschien bewust zijn dat je je ‘niet helemaal 100%’ voelt, maar dat je niet precies weet waarom. Bij mij uit zich dat vaak in prikkelbaar, vermoeid of enigszins somber zijn. Wanneer ik dan even de tijd neem om af te stemmen op dat gevoel, kom ik er meestal achter dat onder dat oppervlakkige ‘niet helemaal 100 % ‘ gevoel een diepere emotie zit. Ik heb daarvoor een soort ritueel ontwikkeld om mezelf te helpen bij de kern te komen.

De allereerste stap daarbij is het waarnemen dat je je niet optimaal voelt en de tijd willen nemen om daar iets aan te doen. Vervolgens kun je even gaan zitten en bewust af te stemmen op hoe je je voelt. Als je dat niet doet, blijft het als het ware als een zeurende pijn op de achtergrond aanwezig. Als je in plaats daarvan de tijd neemt om ernaar te kijken, kun je het helen en loslaten. Daarna zul je je in de meeste gevallen een stuk beter voelen.

Vraag jezelf af: welke emoties zijn er? Ben je boos, geïrriteerd, verdrietig, angstig? Kijk of je zonder oordeel kunt observeren wat er binnenin je gebeurt. Als je merkt dat je midden in die emotie terecht komt, zorg dan dat je bewust adem blijft halen. Door met je aandacht bij je adem te blijven hou je jezelf als het ware bij elkaar en in het hier en nu. Probeer met de emotie mee te ademen of adem er in gedachten naartoe (dit is vooral handig als je de emotie samengaat met een spanning in een bepaald deel van je lichaam). Het is belangrijk dat je de emotie toelaat, dat het er mag zijn. Je duwt het niet weg, je bent er gewoon bij aanwezig. Je voelt het terwijl je tegelijkertijd je aandacht bij je adem houdt. Je adem is als het ware je anker om in het hier en nu te blijven.

Soms is het in het hier en nu voelen van de emoties genoeg en voel je je daarna opgelucht en vrijer. Soms moet je dieper gaan om bij de kern te kunnen komen. Dit kun je doen door jezelf vragen te stellen en te blijven doorvragen totdat je bij de kern komt. Het kan helpen om dit als een soort vraaggesprek met jezelf hardop te doen. Het hardop uitspreken van de woorden dwingt je om de woorden daadwerkelijk te formuleren in plaats van alleen bij het gevoel te blijven, en dat kan voor meer helderheid zorgen. Het kan zijn dat je de neiging hebt om te zeggen ‘oh ja ik weet het wel’ en er vervolgens overheen te walsen zonder echt bij de kern te komen. Als je bij de kern bent gekomen, zul je dat meestal voelen in je lichaam of als een gevoel van ‘weten’: dit is het.

Als je angst ervaart, kun je jezelf bijvoorbeeld afvragen: “Waar ben ik bang voor?”. Vraag dan door: “Waarom is het zo erg als dat zou gebeuren?” En vraag net zolang door totdat je het gevoel hebt dat je bij de kern bent aangekomen.

Bij boosheid kun je jezelf afvragen: “Waar ben ik boos over?” “Waarom is dat zo erg?” “Wat denk ik nodig te hebben van de ander wat hij/zij me niet gegeven heeft?” “Voel ik me niet gezien, gehoord or begrepen?” “Zo ja, waarom is dat zo erg?”. Wellicht zul je merken dat onder de boosheid een angst verstopt zit. Dit komt heel vaak voor. Bijvoorbeeld een angst om niet gezien, gehoord of begrepen te worden. Een angst om niet veilig te zijn. Een angst om vrijheid te verliezen. Een angst om afgewezen te worden. Enzovoorts.

In je leven kunnen bepaalde angsten steeds maar weer terug komen. Wees daar niet gefrustreerd over, dit geeft alleen maar aan wat de ‘thema’s’ zijn waar je in dit leven mee werkt.

Verdriet is een andere grote emotie. Bij mij is verdriet meestal een emotie die ‘gewoon’ doorvoeld moet worden. Bewust blijven ademen en zoveel mogelijk in het moment blijven is dan het devies.

Als tijdens dit hele proces emoties omhoog komen, geef daar dan de ruimte aan. Adem ermee, wees erbij aanwezig, laat het stromen. Emoties komen vaak als golven: als je er je aandacht op richt worden ze intenser. Als je het toe kunt staan en er bij aanwezig kunt blijven, kan het daarna wegstromen en geheeld worden. Het is belangrijk om in je achterhoofd te houden dat die intensiteit deel is van het proces. Als je het wegstopt of tegenhoudt, kunnen de emoties niet stromen en ook niet helen.

In het kort nog even de belangrijkste handvatten voor het werken met emoties:

• Neem de tijd om af te stemmen op dat wat je voelt. Haal dingen die op de achtergrond spelen naar de voorgrond zodat je het kunt helen;
• Gebruik je ademhaling om in het hier en nu te blijven en jezelf te centreren terwijl je de emoties doorvoelt;
• Ga indien nodig een vraaggesprek met jezelf aan om naar de kern van je emotie of patroon gaan;
• Sta jezelf toe de emoties te voelen en als een golfbeweging door je heen te laten gaan;
• Weet dat elke keer wanneer je dit doet, je weer een stukje in jezelf geheeld hebt.

En ten slotte, heel belangrijk als je met je eigen emoties bezig bent: zorg goed voor jezelf! Na zo’n emotionele heling verdien je het om goed voor jezelf te zorgen. Zoek naar manieren om te ontspannen en je zinnen te verzetten. Luister naar je lichaam en kijk waar jij behoefte aan hebt en hoe je dat op dit moment (meer) in je leven zou kunnen brengen. 

Warme groet,

Irene
www.IreneLangeveld.nl